มาทำความเข้าใจกับประโยคภาษาเหนือกัน
หากเราได้ไปเที่ยวทางภาคเหนือ ไม่ว่าจะไปเที่ยวในฤดูหนาว เที่ยวสงกรานต์ หรือมาสูดอากาศสดชื่นนั้น เมื่อเราได้เข้าไปในเขตชุมชน ย่อมได้ยินประโยคที่ชาวบ้านเค้าพูดกันหลากหลายครับ บางคนพูดเร็ว บางคนพูดช้า ยิ่งคนที่ไม่รู้ภาษาเหนืออย่างเราด้วยแล้ว กว่าจะทำความเข้าใจคงต้องให้ชาวบ้านเค้าแปลภาษาคำเมืองเป็นภาษาไทยอีกทีนึงแน่ๆ ฮ่า ฮ่า!! แต่คงเป็นเรื่องที่ดีไม่น้อย ถ้าเรารู้ความหมายของภาษาเหนือบางประโยค ที่เค้าพูดกันบ่อยๆนั้น เพื่อที่เราจะได้สื่อสารกับเค้าได้ไม่มากก็น้อย
คนภาคเหนือก็ใจดีเหมือนกับคนไทยทุกๆภาคนั่นแหล่ะครับ เจอใครก็ทักทายกันบ้าง แต่ที่แตกต่างอย่างเห็นได้ชัดนั่นก็คือ คนภาคเหนือมักจะทักทายกันด้วยคำว่า "กิ๋นข้าวแล้วกา (กินข้าวหรือยัง)" ซึ่งผู้เขียนคาดว่าคงเป็นกุสโลบายที่พูดติดปากกันมาตั้งแต่สมัยอดีต เพราะการถามเรื่องการข้าวนั้น จะมีความหมายกว้างไปถึงเรื่องของการอยู่ดีมีสุข มีอยู่ มีกินนั่นเอง และอีกนัยหนึ่งน่าจะเป็นเพราะคนสมัยโบราณนั้น ต้องกินข้าวก่อนไปทำงาน จะได้มีเรี่ยวแรงในการทำงานนั่นเอง
ตัวอย่างประโยคภาษาเหนือที่มักจะได้ยินกันบ่อยๆ
1.ไปตางได วันนี้ ?
( วันนี้จะไปไหนเหรอ ? )
2.มาหาไผเจ้า ?
( มาหาใครค่ะ ? )
3.กิ๋นข้าวกับหยัง ?
( กินข้าวกับอะไร ? )
( กินข้าวกับอะไร ? )
4.กิ๋นข้าวแล้วกา ?
( กินข้าวหรือยัง ? )
( กินข้าวหรือยัง ? )
5.ซื้อข้าวนึ่งจิ่มเจ้า
( ซื้อข้าวเหนียวหน่อยค่ะ )
( ซื้อข้าวเหนียวหน่อยค่ะ )
6.อำเภอสารพีไปตางไดเจ้า ?
( อำเภอสารภีไปทางไหนค่ะ ? )
7.คนอะหยังจะได หยังมาหมั่นแต๊หมั่นว่า
( คนอะไร๊ ขยันจริงๆ ขยันสุดๆ )
8.จะไปอู้กั๋นดังเน้อ
( อย่าส่งเสียงดัง )
9.พริกแด้นี่ขายหยั่งไดเจ้า ?
( พริกขี้หนูนี่ขายยังไงค่ะ ? )
( พริกขี้หนูนี่ขายยังไงค่ะ ? )
10.บ่ะหน้อแหน้นี่ โลเต้าไดเจ้า ?
( น้อยหน่านี่กิโลละเท่าไหร่ค่ะ ? )
( น้อยหน่านี่กิโลละเท่าไหร่ค่ะ ? )
11.บ่ดีขับรถโวยเน้อ ซอยนี้ละอ่อนนัก เดวจะจนใส่ละอ่อนหนา
( อย่าขับรถเร็วนะ ซอยนี้เด็กเยอะ ระวังจะขับชนกับเด็กนะ )
( อย่าขับรถเร็วนะ ซอยนี้เด็กเยอะ ระวังจะขับชนกับเด็กนะ )
12.ก๊วยเี๋ตี๋ยวถ้วยเต้าไดเจ้า ?
( ก๋วยเตี๋ยวชามละเท่าไหร่ค่ะ ? )
( ก๋วยเตี๋ยวชามละเท่าไหร่ค่ะ ? )
13.บ่ดีข้าวขัวฮั่นเน้อ ไม้มันพั๊วะ
( อย่าไปข้ามสะพานตรงนั้นนะ ไม้มันผุ )
( อย่าไปข้ามสะพานตรงนั้นนะ ไม้มันผุ )
14.ไปแอ่วไหนดีหา วันนี้
( วันนี้เราจะไปเที่ยวไหนกันดี )
( วันนี้เราจะไปเที่ยวไหนกันดี )
15.เอาผักกาด แก๋งใส่ป๋าดุ๊ก กาว่าป๋าหลิมดีหา
( จะเอาผักกาด แกงใส่ปลาดุก หรือปลาช่อนดีเนี่ย )
16.กิ๋นข้าวนักๆ จะได้ปันไหย่ปันสูง
( กินข้าวเยอะ จะได้โตไวไว )
17.ฮัลโหล ยะหยังอยู่ เปิ้นกึ๊ดเติงหาตั๋วหนา
( ฮัลโหล ทำอะไรอยู่ เค้าคิดถึงตัวเองนะ )
18.จะไปมาค่ำเน้ออี่น้องเน้อ
( อย่ากลับบ้านค่ำนะลูกนะ )
19.บ่ดีนอนเดิ๊ก กำเดวจะลุกขวาย
( อย่านอนดึก เดี๋ยวจะตื่นสาย )
20.วันพูกลุกเจ้าๆเน้อ อี่ป้อจะมัดมือหื้อ
( พรุ่งนี้ตื่นเช้าๆนะ เดี๋ยวพ่อจะมัดมือให้ )
ตัวอย่างประโยคภาษาเหนือเ้หล่านี้ เป็นเพียงตัวอย่างบางส่วนที่เรามักจะได้ยิน และสามารถเอาไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่าความรู้เหล่านี้ จะเป็นประโยชน์ต่อใครๆอีกหลายคนนะครับ และผมก็จะนำความรู้ต่างๆที่เกี่ยวกับภาษาเหนือ มาให้เพื่อนๆได้อ่านอยู่เรื่อยๆเลยครับผม
( จะเอาผักกาด แกงใส่ปลาดุก หรือปลาช่อนดีเนี่ย )
16.กิ๋นข้าวนักๆ จะได้ปันไหย่ปันสูง
( กินข้าวเยอะ จะได้โตไวไว )
17.ฮัลโหล ยะหยังอยู่ เปิ้นกึ๊ดเติงหาตั๋วหนา
( ฮัลโหล ทำอะไรอยู่ เค้าคิดถึงตัวเองนะ )
18.จะไปมาค่ำเน้ออี่น้องเน้อ
( อย่ากลับบ้านค่ำนะลูกนะ )
19.บ่ดีนอนเดิ๊ก กำเดวจะลุกขวาย
( อย่านอนดึก เดี๋ยวจะตื่นสาย )
20.วันพูกลุกเจ้าๆเน้อ อี่ป้อจะมัดมือหื้อ
( พรุ่งนี้ตื่นเช้าๆนะ เดี๋ยวพ่อจะมัดมือให้ )
ตัวอย่างประโยคภาษาเหนือเ้หล่านี้ เป็นเพียงตัวอย่างบางส่วนที่เรามักจะได้ยิน และสามารถเอาไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่าความรู้เหล่านี้ จะเป็นประโยชน์ต่อใครๆอีกหลายคนนะครับ และผมก็จะนำความรู้ต่างๆที่เกี่ยวกับภาษาเหนือ มาให้เพื่อนๆได้อ่านอยู่เรื่อยๆเลยครับผม
